LayerZero vừa giới thiệu Akita, một sơ đồ mật mã hậu lượng tử hiện đã chạy bên trong trình chứng minh Jolt của a16z crypto, giúp thu nhỏ kích thước bằng chứng xuống chỉ còn khoảng 65 kilobyte.
Những điểm chính
- Akita là sơ đồ cam kết dựa trên mạng tinh thể đầu tiên sẵn sàng cho môi trường sản xuất, được thiết kế cho các hệ thống bằng chứng không tiết lộ (zero-knowledge).
- a16z crypto tái thiết kế máy ảo Jolt xoay quanh Akita và phát hành phiên bản mới với tên Lattice Jolt.
- Việc thay thế này giúp quá trình chứng minh nhanh hơn khoảng 2–3 lần và cắt giảm gần một nửa lượng bộ nhớ mà trình chứng minh cần dùng.
Akita thu nhỏ bằng chứng hậu lượng tử
Công ty hạ tầng tương tác chuỗi chéo này đã công bố Akita ngày 9/9 trong một bài blog, mô tả đây là “primitive” hậu lượng tử đầu tiên ở cấp sản xuất, được đồng phát triển với các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Carnegie Mellon và Đại học Nam California.
Trong hệ thống bằng chứng, Akita đảm nhiệm một chức năng cốt lõi: cam kết với bản ghi của một phép tính, rồi chứng minh cho bên ngoài rằng bản ghi đó là chính xác. Khi thay thế đúng “mảnh ghép” này bằng phiên bản an toàn trước máy tính lượng tử, toàn bộ chuỗi còn lại được bảo vệ, bởi các thành phần khác đã độc lập đáp ứng yêu cầu bảo mật.
Phần còn lại của Jolt gần như được giữ nguyên.
a16z crypto đã tích hợp Akita vào máy ảo zero-knowledge mã nguồn mở của mình và phát hành bản tái cấu trúc dưới tên Lattice Jolt, loại bỏ Dory – sơ đồ đường cong elliptic mà Jolt sử dụng từ ngày đầu. Các bằng chứng hiện chỉ còn khoảng 65–80 kilobyte, so với 200 kilobyte hoặc hơn đối với các hệ thống dựa trên hàm băm đang chiếm lĩnh hầu hết triển khai hậu lượng tử trong thực tế – tương đương cắt giảm từ 2 tới 8 lần. Toàn bộ mã là mã nguồn mở, và Jolt đang là nền tảng cho Zero, blockchain mà LayerZero đang xây dựng để đưa lên mainnet.
Bài viết liên quan: Ethereum đối mặt “tường cung” 2.800 USD sau khi dòng vốn ETF tăng lên 216 triệu USD
Vì sao a16z crypto đặt cược vào toán học mạng tinh thể
Justin Thaler cùng ba đồng nghiệp tại quỹ đã lập luận rằng các giả định bảo mật dựa trên mạng tinh thể vượt trội thiết kế dựa trên hàm băm cả về tốc độ lẫn kích thước, và rằng hướng đi dùng hàm băm thực ra cũng kéo theo những giả định ngầm. Akita dựa trên bài toán Module-SIS, vốn đã được NIST chuẩn hóa cho chữ ký và trao đổi khóa hậu lượng tử.
Với đường cong elliptic, Jolt buộc phải hoạt động trên trường 256 bit, trong khi mạng tinh thể đạt mức bảo mật tương đương chỉ với nửa độ rộng đó – mà đa phần thời gian của trình chứng minh lại dùng để nhân những con số này với nhau. Nhờ chuyển sang mạng tinh thể, Lattice Jolt xử lý được khoảng 2 triệu chu kỳ xử lý mỗi giây trên một laptop, từ mức khoảng 1 triệu trước đó, và có thể vượt 10 triệu khi bật tăng tốc đồ họa của Apple. Lượng bộ nhớ dùng cho mỗi chu kỳ cũng giảm từ khoảng 300 byte xuống 200 byte.
Một khoảng trống vẫn còn, vì bản dựng hiện tại chưa đạt đầy đủ tính zero-knowledge – yếu tố bắt buộc cho các ứng dụng tập trung vào quyền riêng tư.
Tiền mã hóa chạy đua với “hạn chót lượng tử” 2029
Các nhà phát triển Ethereum (ETH) mới đây đã ấn định tháng 12/2029 là thời hạn để mạng đạt được lớp nền tảng chống chịu máy tính lượng tử, phù hợp với mốc di chuyển mà Google, Cloudflare và Microsoft đã đặt ra. Cùng tuần đó, Coinbase triệu tập các nhà phát triển, đơn vị lưu ký và nhà sản xuất ví cứng tại Stanford để tranh luận về các phương án chữ ký cho Bitcoin (BTC), nhưng phiên họp kín kết thúc mà chưa thống nhất được một lộ trình cụ thể. Bitcoin đến nay vẫn chưa có khung thời gian chính thức cho chuyển đổi hậu lượng tử, khiến các đội ngũ xây dựng hệ thống bằng chứng và hạ tầng phải chủ động đi trước.
Đọc tiếp: Jensen Huang của Nvidia nói các hãng an ninh mạng đang hưởng lợi từ làn sóng lo ngại mối đe dọa AI
