Bitcoin (BTC) đang chứng kiến sự phân hóa mạnh giữa các công ty khai thác: nhóm chuyển bớt công suất điện sang phục vụ AI và điện toán hiệu năng cao (HPC) được thị trường định giá cao hơn hẳn, trong khi các nhà khai thác “thuần Bitcoin” chịu áp lực nặng nề từ biên lợi nhuận suy giảm.
Các điểm chính:
- Doanh nghiệp khai thác có hợp đồng AI/HPC đang giao dịch ở mức bội số giá trị doanh nghiệp (EV multiple) 12,3 lần, so với chỉ 5,9 lần của nhóm chỉ khai thác Bitcoin.
- Hashprice Bitcoin đã giảm về khoảng 31,80 USD mỗi PH/s.
- CoinShares ước tính nếu Bitcoin tăng trở lại vùng 126.000 USD, hashprice có thể phục hồi lên khoảng 59 USD mỗi PH/s, đủ để tái kích hoạt sức hấp dẫn của hoạt động đào.
Thực trạng ngành thợ đào Bitcoin
Đà giảm khoảng 45% của Bitcoin trong tám tháng qua đang đào sâu khoảng cách giữa những công ty đã kịp chốt được hợp đồng AI và các doanh nghiệp vẫn bám trụ với hoạt động khai thác truyền thống. Cả hai mô hình – đào Bitcoin và cung cấp hạ tầng AI/HPC – đều đòi hỏi nguồn điện lớn, thiết bị hiệu suất cao và trung tâm dữ liệu ổn định, cho phép các thợ đào dễ dàng “xoay trục” cơ sở hạ tầng sang phục vụ khách hàng AI.
Cổ phiếu TeraWulf, IREN và Cipher Digital đã hơn than gấp đôi trong vòng một năm qua, trong khi MARA Holdings, doanh nghiệp chuyển dịch sang AI chậm hơn, lại giảm 40%. Hashprice – doanh thu ước tính trên mỗi petahash mỗi giây (PH/s) – lao dốc từ khoảng 63 USD vào tháng 7/2025 xuống còn gần 31,80 USD.
Mức sinh lời sụt giảm đang buộc một bộ phận thợ đào phải tắt máy. Hashrate toàn mạng Bitcoin đã giảm từ 1,14 zettahash mỗi giây xuống khoảng 900 exahash mỗi giây, tương đương mức giảm gần 21%, diễn ra trong một trong những chu kỳ “đầu hàng” của thợ đào dài nhất từng ghi nhận. Theo CoinShares, trong quý I, các công ty có hợp đồng HPC được giao dịch ở mức 12,3 lần giá trị doanh nghiệp, gần gấp đôi mức 5,9 lần của nhóm chỉ tập trung khai thác Bitcoin.
Bài liên quan: Yêu cầu rút 60 triệu USD của Monad không để lại dấu vết trong hồ sơ MON công khai
Triển vọng AI theo đánh giá của CoinShares
CoinShares cho biết đến cuối quý I, toàn ngành đã tích lũy được khoảng 70 tỷ USD giá trị hợp đồng AI và HPC.
Chênh lệch định giá tiếp tục nới rộng. Riot Platforms mới đây ký hợp đồng thuê hạ tầng 20 năm với Anthropic trị giá 9,1 tỷ USD; cổ phiếu Riot vì thế đã tăng từ khoảng 3 USD lên 20 USD trong bốn năm qua.
Dù vậy, bức tranh lợi nhuận từ khai thác Bitcoin vẫn có thể đảo chiều. CoinShares ước tính nếu Bitcoin phục hồi trở lại vùng đỉnh lịch sử gần 126.000 USD thiết lập hồi tháng 10, hashprice có thể tăng lên khoảng 59 USD mỗi PH/s, đủ để cải thiện đáng kể tỷ suất sinh lời cho các doanh nghiệp vẫn tập trung vào khai thác.
Đây vẫn là một kịch bản mang tính điều kiện. Những tháng gần đây, giá Bitcoin suy yếu cùng hashprice thấp đã buộc nhiều đơn vị khai thác phải cắt giảm công suất hoặc tìm kiếm nguồn thu mới khi lợi nhuận đào tiếp tục xấu đi.
Đọc tiếp: Cá voi Ethereum rút 19,5 triệu USD khỏi Kraken, giới phân tích chia rẽ quan điểm
