Đồng sáng lập Ethereum Vitalik Buterin vừa giới thiệu một bảng tin thử nghiệm trên Aztec, kết hợp bài đăng ẩn danh, tiền ký quỹ có thể hoàn lại và cơ chế kiểm duyệt tự động bằng AI.
Điểm chính
- Người dùng gửi ETH trên Ethereum, đăng bài mà không để lộ địa chỉ ví, rồi sau đó rút lại tiền.
- Một tài khoản “kiểm duyệt viên” chỉ định và mô hình AI cục bộ có thể gắn cờ các bài viết vi phạm bộ quy tắc kiểm duyệt lưu onchain.
- Dự án sơ khai này đã kèm 70 định lý bảo mật được chứng minh hình thức, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề về phân quyền truy cập và trải nghiệm trình duyệt.
Bản demo Aztec Billboard
Buterin đã chia sẻ dự án vào Chủ nhật trên Farcaster, mô tả đây là một bản “vibe-coded” dạng đồ chơi của ý tưởng “bảng quảng cáo ẩn danh” mà ông từng nêu trong một bài blog năm 2022. Mã nguồn công khai được đăng trên GitHub cá nhân của ông.
Ứng dụng xử lý phần đăng bài riêng tư trên Aztec. Người dùng gửi ETH trên lớp cơ sở của Ethereum (Layer 1), nhận lại khoản ký quỹ đó trên Layer 2, đăng thông điệp mà không tiết lộ địa chỉ người gửi, rồi đưa số ETH đó trở lại Layer 1.
Dữ liệu gọi (call data) công khai không liên kết được một bài đăng với khoản ký quỹ ban đầu. Khi rút tiền, địa chỉ nhận sẽ bị lộ vì hệ thống buộc phải gửi ETH đến một ví cụ thể.
Hợp đồng gán một tài khoản kiểm duyệt ngay khi triển khai. Tài khoản này có thể đánh dấu bài viết là “phi đạo đức”, ẩn khỏi luồng nội dung mặc định và kéo dài thời gian chờ trước khi tác giả được đăng tiếp.
Xem thêm: IPO của OpenAI lùi sang 2027 khi Sam Altman không nhượng bộ về định giá
Cách AI kiểm duyệt nội dung
Một tiến trình nền sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn cục bộ theo dõi các bài đăng mới và so sánh với bộ quy tắc dạng văn bản được lưu onchain. Khi phát hiện vi phạm, công cụ này sử dụng giao diện dòng lệnh của ứng dụng để gắn cờ bài viết.
Tần suất đăng phụ thuộc vào quy mô khoản ký quỹ. Ký quỹ 0,001 ETH cho phép một bài mỗi giờ, trong khi 0,01 ETH rút ngắn thời gian chờ đủ để đăng 10 bài mỗi giờ.
Theo tài liệu dự án, việc kiểm chứng hình thức bằng Lean 4 bao phủ các giới hạn tốc độ (rate limit), kiểm tra kiểm duyệt, quyền riêng tư và an toàn tiền ký quỹ thông qua 70 định lý đã được chứng minh, không có “khoảng trống” thừa nhận. Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là công trình thử nghiệm; phần tài liệu cho biết còn các thay đổi kiểm soát truy cập chưa hoàn thiện và nhiều luồng thao tác trên trình duyệt vẫn chưa được kiểm thử đầy đủ.
Buterin lần đầu phác thảo ý tưởng rộng hơn này năm 2022, trong khuôn khổ tìm kiếm các ứng dụng kết hợp được cả quyền riêng tư lẫn trách nhiệm giải trình. Bản demo mới biến đề xuất đó thành mã chạy được, nhưng chưa chứng minh rằng cơ chế kiểm duyệt tự động có thể giải quyết các tranh chấp xoay quanh những quy tắc mang tính chủ quan.
Đọc tiếp: Chiến thắng World Cup của Tây Ban Nha kéo 5,5 tỷ USD cược trên Polymarket và Kalshi