Yang Zhilin từng từ chối một vị trí tại Apple trong “vòng tròn nội bộ” báo cáo trực tiếp lên Tim Cook. Thay vì vào Cupertino, anh xây dựng Moonshot AI, và công ty này vừa tung ra miễn phí một mô hình 2,8 nghìn tỷ tham số.
Các điểm chính:
- Moonshot AI đưa toàn bộ trọng số của Kimi K3 ra công chúng ngày 27/7, biến mô hình 2,8 nghìn tỷ tham số thành bản tải về, chỉnh sửa và tự vận hành miễn phí.
- Nhà sáng lập 34 tuổi Yang Zhilin từ chối lời mời của Apple vào cuối chương trình tiến sĩ tại Carnegie Mellon và trở về Bắc Kinh lập phòng thí nghiệm riêng.
- Động thái phát hành đã kéo Washington vào cuộc đấu công khai về mô hình mở trọng số, cáo buộc “chưng cất” và kiểm soát xuất khẩu chip.
Trọng số Kimi K3 chính thức mở tải về
Moonshot AI đã công bố toàn bộ trọng số của mô hình Kimi K3 hôm 27/7, cho phép nhà phát triển tải xuống, tinh chỉnh và chạy trên hạ tầng của chính họ.
Phòng thí nghiệm tại Bắc Kinh trước đó chỉ cung cấp K3 qua API và ứng dụng tiêu dùng kể từ ngày 16/7, giữ lại trọng số trong 10 ngày đầu.
Với 2,8 nghìn tỷ tham số, bản phát hành này được xếp hạng là hệ thống mở trọng số lớn nhất từng được chuyển giao cho công chúng; gói tải về có dung lượng khoảng 594 GB ở định dạng gốc.
Mô hình chỉ kích hoạt một phần nhỏ tham số cho mỗi token, giúp chi phí vận hành tiệm cận hệ trung bình, dù quy mô khổng lồ. K3 có thể xử lý tới 1 triệu token trong một lượt. Nhu cầu sau màn ra mắt tăng mạnh đến mức Moonshot phải chặn thêm lượt đăng ký mới.
Cấu trúc giá nói lên nhiều điều: K3 được niêm yết ở mức 15 USD cho mỗi triệu token đầu ra, so với 50 USD của Fable 5 từ Anthropic. Các phiên bản Kimi trước đó đã hiện diện trong sản phẩm Mỹ, bao gồm tác nhân lập trình do Cursor xây dựng, nên tập khách hàng thực tế đã có sẵn trước khi K3 xuất hiện.
Bài liên quan: Các vụ “crypto wrench attack” lên tới 52 ca trong nửa năm, phần lớn tại Pháp
Salakhutdinov kể lại lý do Yang từ chối Apple
Yang, 34 tuổi, sinh tại Sán Đầu, Quảng Đông, học khoa học máy tính tại Đại học Thanh Hoa, sau đó hoàn thành tiến sĩ tại Carnegie Mellon chỉ trong bốn năm. Người hướng dẫn của anh là Ruslan Salakhutdinov, giáo sư học máy từng nắm vai trò AI tại cả Apple và Meta. Tuần trước, Salakhutdinov đã viết trên X để “giải tỏa nhầm lẫn” quanh quyết định rời Mỹ của học trò cũ.
Theo lời ông, Apple đã theo đuổi Yang rất sát sao, thậm chí sẵn sàng bố trí anh làm việc tại văn phòng Bắc Kinh thay vì California.
Một lãnh đạo cấp cao báo cáo trực tiếp lên Cook muốn Yang về đội. Anh vẫn trả lời “không”.
Salakhutdinov nhớ lại lời Yang: nếu không thử tự xây một công ty, anh sẽ hối tiếc cả đời.
Mohammed Soliman, giám đốc tại công ty tư vấn McLarty Associates ở Washington, nhận định K3 chưa chắc vượt trội mô hình Mỹ, nhưng điều đó có thể không quá quan trọng. Theo ông, K3 đã “đủ gần” về năng lực, bất chấp rào cản bán dẫn mà Trung Quốc đang gặp phải. “Khoảng cách đã thu hẹp nhanh hơn rất nhiều so với dự báo của nhiều người,” ông nói.
Tranh cãi “chưng cất” bám theo đà tăng tốc của Moonshot
Giám đốc chính sách khoa học và công nghệ Nhà Trắng Michael Kratsios tuần trước cho biết chính phủ nắm trong tay bằng chứng Moonshot đã tiếp cận trái phép các mô hình Mỹ. Vài ngày sau, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nêu khả năng áp đặt trừng phạt. Moonshot bác bỏ toàn bộ cáo buộc.
Tổng giám đốc Anthropic Dario Amodei đã phản hồi hôm thứ Hai.
Ông khẳng định Anthropic chưa từng kêu gọi cấm mô hình mở trọng số; với các mô hình không sở hữu năng lực nguy hiểm, ông coi đó là một dạng hàng hóa công. Thay vào đó, Amodei kêu gọi siết chặt kiểm soát chip, trấn áp hoạt động “chưng cất” ở quy mô công nghiệp, và áp chuẩn kiểm định an toàn cho mọi mô hình đủ năng lực, bất kể xuất xứ.
Đà đi lên của Moonshot nhanh ngay cả theo chuẩn Trung Quốc: công ty đã huy động 2 tỷ USD vào tháng 5 với định giá trên 20 tỷ USD, trước khi chạm mốc 300 triệu USD doanh thu định kỳ hàng năm trong tháng 6. Hiện Moonshot đang đàm phán với nhà đầu tư theo mức định giá 50 tỷ USD, chuẩn bị cho khả năng niêm yết tại Hồng Kông, chỉ ba năm sau ngày Yang quay lưng với Cupertino.
Đọc tiếp: Dự báo ngắn hạn với XRP dừng ở 1,25 USD trước kỳ họp Fed