Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) roept overheden op hun begrotingstekorten terug te dringen. De snel oplopende rentes stuwen de financieringskosten op, terwijl de mondiale staatsschuld dicht in de buurt komt van 100% van het bbp – het hoogste niveau sinds kort na de Tweede Wereldoorlog.
Belangrijkste punten:
- Volgens het IMF is het gemiddelde rendement op 10-jaars staatsleningen van de G7 tussen februari en september met ruim 110 basispunten gestegen.
- De rentelasten van de VS zullen naar verwachting in 2031 boven de 5% van het bbp uitkomen, ongeveer evenveel als de uitgaven aan Social Security.
- IMF-economen waarschuwen dat uitstel van begrotingsconsolidatie de uiteindelijke aanpassing alleen maar zwaarder en pijnlijker maakt.
IMF slaat alarm over schuldenniveau
Het fonds riep woensdag ontwikkelde economieën en andere landen op om de uitgaven te beteugelen, tekorten terug te draaien en hun schuldenlast te verlagen. Hoe langer regeringen wachten, des te ingrijpender de latere aanpassingen zullen zijn, aldus het IMF.
Rodrigo Valdes, hoofd van de fiscale afdeling van het IMF, en zijn plaatsvervanger Era Dabla-Norris schreven in een blogpost dat de hogere financieringskosten de noodzaak van geloofwaardige begrotingsconsolidatie vergroten. Beleidsmakers komen deze week in Bangkok bijeen voor de jaarlijkse vergaderingen van IMF en Wereldbank.
De gemiddelde 10-jaarsrente op staatsobligaties van de G7 steeg tussen februari en september met meer dan 110 basispunten tot het hoogste niveau in bijna twintig jaar, meldde het IMF. De stijging is volgens het fonds het gevolg van hoge olieprijzen, hardnekkige inflatie, sterke investeringsvraag en hogere dan verwachte groei in de AI-sector.
De gemiddelde overheidsspecifieke financieringskosten wereldwijd zullen naar verwachting oplopen tot 3,7% in 2031, tegenover 2,3% in 2021. In de Verenigde Staten zullen de rentelasten volgens de projecties in 2031 boven de 5% van het bbp uitkomen, tegenover 2,8% vóór de pandemie, en daarmee ongeveer gelijk worden aan de geraamde uitgaven aan Social Security. In lage-inkomenslanden slokken rentebetalingen nu al meer dan 15% van de belastinginkomsten op, vergeleken met gemiddeld circa 9% in de periode 2011–2019.
Ook interessant: XRP Ledger verborg sinds 2015 fout in muntcreatie, ontwikkelaars treden nu naar buiten
Valdes pleit voor snelle consolidatie
In een interview stelde Valdes dat de begrotingscijfers over dit jaar slechter uitvallen dan zes maanden geleden werd voorzien en ook zwakker zijn dan een jaar terug. De meeste landen zijn volgens hem nog altijd van plan méér uit te geven, niet minder.
Valdes verwoordde het onomwonden: „Uit deze begrotingsdynamiek is geen gemakkelijke uitweg.”
Dabla-Norris onderstreepte dat landen „nu in actie moeten komen, zeker als de schuldenlast hoog is”, om ruimte te creëren voor stijgende uitgaven aan defensie en vergrijzing.
Rijke economieën rollen bovendien steeds meer schuld door met kortere looptijden, waardoor hogere rentes sneller doorwerken in de begroting. Inmiddels komt bijna 30% van de uitstaande schuld van de G7 en Spanje binnen een jaar af, wat overheden kwetsbaarder maakt voor plotselinge rente-opslagen. Aanhoudende inflatie boven de doelstelling betekent volgens het IMF dat centrale banken de beleidsrente vermoedelijk langer hoog houden.
De nieuwe waarschuwing sluit aan bij de Fiscal Monitor van april, waarin het fonds ramde dat de wereldwijde overheidsschuld al in 2029 de grens van 100% van het bbp zal doorbreken – een jaar eerder dan nog in 2025 werd voorzien. In dat rapport werd de schuldquote in 2025 net onder de 94% van het bbp geschat en wees het IMF op het afbrokkelen van de „veiligheidspremie” op Amerikaanse Treasuries als een toenemend risico.
Lees ook: New York Times schaart zich achter uitgevers die willen dat AI-bedrijven betalen voor nieuws
