Tesla’nın uçan Roadster Rocket modeli, kamuya açık yollar için onaylanmış değil. Federal Havacılık İdaresi (FAA) ise aracı “uçak” tanımına sokmadığını belirtiyor; bu da 2028’de planlanan üretim öncesinde aracın tam olarak hangi otoritenin denetimine gireceğini muğlak bırakıyor.
Öne çıkanlar:
- Tesla, yalnızca davetlilere satılacak Roadster Rocket versiyonunun kamuya açık yollarda kullanıma onaylı olmadığını söylüyor.
- FAA, aracın kendi uçak tanımının dışında kaldığını açıklarken; otoyol güvenliği düzenleyicileri gelişmeleri “yakından izlediklerini” belirtiyor.
- Aracın trafiğe çıkıp çıkamayacağı sorulduğunda Elon Musk, “Sokağınıza bağlı” yanıtını veriyor.
Tesla Roadster üzerinde kimin sözü geçecek?
Tesla, yeniden tasarlanan Roadster’ı 15 Ekim’de Teksas, McGregor’daki bir SpaceX test sahasında sergiledi. Araç, soğuk gaz iticileriyle havaya yükselerek havada takla attı ve bir sıra Tesla otomobilin üzerinden atladı. Tesla’nın internet sitesi, 10 adet itici taşıyan ve sadece davetle sunulacak tek koltuklu Rocket versiyonunun “kamuya açık yollarda kullanıma onaylı olmadığını” belirtiyor. ABD Ulaştırma Bakanlığı’ndan kıdemli bir yetkili, bu aracın düzenleyici açıdan kimin yetki alanına girdiği sorusuna net bir yanıt verilemediğini kabul etti.
FAA, Roadster Rocket’ın kendi mevzuatındaki “uçak” tanımını karşılamadığını, dolayısıyla kurumsal olarak havacılık sertifikasyonu zorunluluğu doğmadığını açıkladı. Öte yandan, otomobil üreticilerinin araçlarını kendi kendilerine tip onayına tabi tuttukları Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA), Tesla’nın yine de federal güvenlik standartlarına uymak zorunda olduğunu; kurumun “sürücülerin güvenliğini korumak için tereddüt etmeden harekete geçeceğini” duyurdu.
Aracın trafiğe çıkmasının yasal olup olmadığı sorulduğunda Elon Musk, “Sokağınıza bağlı” ifadesini kullandı.
Ayrıca bkz.: Apple’ın iPhone Duo modeli ön siparişte 30 dakikada nasıl tükendi?
Uçan araçlara sertifika engeli
Musk, Roadster’ı tanıtırken güvenlik vurgusundan özellikle kaçındı ve otomobilin “güvenlik için optimize edilmiş bir araç olmak zorunda olmadığını” söyledi. Aynı Ulaştırma Bakanlığı yetkilisi ise aracın gerçekten anlamlı şekilde havalanabileceğinden kuşku duyduğunu dile getirdi.
Herhangi bir aracın yasal olarak havalanabilir hâle gelmesi, muhtemelen iki farklı düzenleyiciyi devreye sokmayı gerektirecek; zira karayolu araçlarında tip onayı üreticinin beyanına dayanırken, hava araçlarının FAA’den “uçuşa elverişlilik sertifikası” alması gerekiyor. FAA, yeni bir uçak tipinin sertifikasyon sürecinin beş ila dokuz yıl arasında sürebileceğini belirtiyor. En yakın örneklerden biri sayılan Alef Aeronautics, 2023’te yalnızca deneme uçuşları için geçerli “deneysel sertifika” alabildi.
Wall Street, Roadster Rocket’ta ciddi bir gelir potansiyeli görmüyor. Yorkville Ives’ten analist Dan Ives, aracın “ne adetlerde ne de gelir tarafında anlamlı bir fark yaratmayacağını” yazarak, asıl amacın Tesla’nın imajını 21 Ekim’de açıklanacak üçüncü çeyrek sonuçları öncesinde parlatmak olduğunu savundu.
Tesla, ikinci nesil Roadster’ı ilk kez Kasım 2017’de tanıtmış; dört koltuk, 620 mil (yaklaşık 1.000 km) menzil ve 2020 lansmanı vadetmiş, uçuş kabiliyetine ise hiç değinmemişti.
Musk, takip eden yıl lansman tarihi sürekli ötelenirken araca bir SpaceX itki paketi ekleme fikrini ortaya attı. Yeni versiyon en fazla iki kişilik, 300 milin (yaklaşık 480 km) üzerinde menzil vaat ediyor ve seri üretimin 2028’den önce başlaması beklenmiyor.
Sıradaki haber: USDC gelişen ülkelerin gönlünü kazanabilir mi? Circle bunu test etmeye hazırlanıyor
