Araştırmacılar, Ukrayna'nın İHA saldırıları sonrasında Yandex kaynaklı otomatik trafiğin %94 azalmasının propaganda botlarının susmasından değil, arama motoru tarayıcılarının devre dışı kalmasından kaynaklandığını belirterek Volodımır Zelenski’nin iddiasını zayıflatıyor.
Öne Çıkanlar:
- Zelenski, Yandex veri merkezlerine yönelik saldırıların ardından sosyal medyada hem botların hem de nefret söyleminin azaldığını savundu.
- Ağ verileri, gerilemenin büyük bölümünün Yandex’in kendi web tarayıcılarından gelen otomatik trafikte olduğunu gösterdi.
- Kremlin trollerini ve AfD ile MAGA hesaplarını izleyen araştırmacılar anlamlı bir düşüş tespit etmedi.
Zelenski’nin Yandex Çıkışı
Ukrayna Devlet Başkanı, 12 Ekim’de Varşova Güvenlik Forumu’na video bağlantıyla hitabında, Ukrayna’nın Yandex veri merkezlerini vurmasının ardından sosyal medyanın bir anda “biraz daha nefes alınabilir” hale geldiğini söyledi. Ortada “daha az nefret, daha az kutuplaşma, daha az provokasyon” olduğunu, bunun da “daha az bot” sayesinde gerçekleştiğini vurguladı. Botların “nereden geldiğinin artık oldukça açık” olduğunu da ekledi.
Ukraynalı İHA’lar, 8–11 Ekim tarihleri arasında, sıkça “Rusya’nın Google’ı” olarak anılan şirketin Ryazan, Kaluga ve Vladimir bölgelerindeki üç veri merkezini vururken, final saldırının ardından Yandex Vladimir tesisini tamamen kapattı. Şirketin Yandex Go araç çağırma ve teslimat uygulaması da Ermenistan, Kazakistan, Özbekistan ve diğer bazı komşu ülkelerde aksaklıklar yaşadı.
Cloudflare verileri, Yandex ağından gelen otomatik trafiğin, Eylül’ün ikinci yarısındaki ortalamaya kıyasla 11 Ekim’de yaklaşık %94 oranında gerilediğini ortaya koydu. Sosyal medyada viral olan bir paylaşım, bunun da ötesine geçerek Almanya’daki aşırı sağcı AfD partisine verilen çevrimiçi desteğin saldırılar sonrası %56 azaldığını iddia etti. Söz konusu paylaşım, yazarı tarafından silinmeden önce milyonlarca kez görüntülendi.
Ayrıca Oku: XRP Ledger 2015’ten Beri Gizlenen Coin Basım Açığını Şimdi Ortaya Koydu
DiResta İtiraz Ediyor
Araştırmacılara göre bu tablo yanlış okundu.
Trafiğin büyük kısmı, siteleri tarayıp arama motoru dizinlerine eklemek için kullanılan Yandex’in kendi web tarayıcılarından geliyordu; yani propaganda içeriği üreten hesaplardan değil. “Bot” kelimesinin hem bu tarayıcılar hem de çevrimiçi troller için “kısa yol” olarak kullanıldığını, Georgetown Üniversitesi’nde doçent olarak görev yapan araştırmacı Renee DiResta hatırlatıyor. DiResta, trol ağlarının genellikle daha sağlam altyapılar üzerinde çalıştığını da ekliyor.
Anonim Antibot4Navalny grubu, yıllardır izlediği Kremlin çizgisindeki trol hesaplarında “dramatik bir düşüş” görmediğini bildirirken, Common Consultancy’den Valdemar Osted, Facebook’ta 76 AfD siyasetçisi ve 136 MAGA hesabının paylaşımlarında yalnızca olağan günlük dalgalanmalar saptadı. Ukrayna’da, sivil toplum kuruluşu CAT-UA analisti Yevhen Luzan, günde yaklaşık 10.000 sosyal medya atfı üzerinde yaptığı incelemede kayda değer bir değişim bulamadı.
Zelenski, bu saldırıları “misilleme” çerçevesine oturtuyor. Eylül sonundan bu yana Rusya, en az sekiz Ukraynalı şirkete ait veri merkezlerini hedef alan saldırılar düzenledi; Rusya Savunma Bakanlığı bu kampanyayı “zorunlu dijital detoks” olarak nitelendirdi.
23 Eylül’deki bir İHA saldırısı, Kiev ve çevresinde yaklaşık 100.000 hanenin internet bağlantısını sekteye uğrattı.
Sıradaki Haber: New York Times, Yapay Zeka Şirketlerinin Haber İçin Telif Ödemesini İsteyen Yayıncıların Yanında

