Uluslararası Para Fonu (IMF), yapay zekâ odaklı piyasa rallisinde yaşanabilecek bir düzeltmenin küresel ölçekte sarsıntı yaratabileceği uyarısında bulundu. Fonun hesaplamalarına göre, artık hiperscaler şirketler dünya genelindeki yatırım yapılabilir nota sahip tahvil ihraçlarının %10’unun arkasında.
Öne Çıkanlar:
- IMF, kısa vadeli piyasa riskleri arasında yapay zekâ hisselerinde satış dalgası, artan tahvil faizleri ve siber saldırıları saydı.
- Hiperscaler’ların küresel yatırım yapılabilir tahvil ihraçlarındaki payı 2024’te %1’in altından %10’a sıçradı.
- Küresel bankacılık varlıklarının %22’sini elinde tutan bankalar, IMF’nin son stres testinde zayıf sermaye yapısı sergiledi.
IMF’den Yapay Zekâ Satış Riski Uyarısı
Fon, Bangkok’ta yapılan yıllık toplantılar kapsamında Salı günü Küresel Finansal İstikrar Raporu’nun ana bölümünü yayımlayarak, şimdilik dayanıklı görünen piyasalarda “rahatlığa kapılmama” çağrısı yaptı.
IMF, uyarısında yapay zekâ alanındaki kâr ya da harcama görünümünün bozulmasının, bağlantılı varlıklarda sert değer kayıpları tetikleyebileceğini ve bunun daha geniş piyasalara yayılabilecek bir şok yaratabileceğini belirtti. Bu senaryoyu, önümüzdeki dönemde dalgalanma yaratabilecek başlıca riskler arasında sıraladı.
IMF’ye göre, bugüne kadar yapay zekâ yatırımları, Orta Doğu’daki savaşın ve politika belirsizliklerinin büyüme üzerindeki baskısını kısmen dengeledi. Ancak Fon, yapay zekânın beklenenden daha az sermaye gerektirebileceğine ya da öngörülen ölçekte verimlilik ve büyüme artışı sağlayamayabileceğine dair bulguların güçlendiğine dikkat çekti. Bu durum, yoğun borçlanan şirketleri kırılgan bırakıyor.
Fon, kaldıraçlı pozisyonların olası bir şoku derinleştirebileceğini; zorunlu satışlar ve artan volatilite üzerinden dalgalanmayı büyütebileceğini vurguladı. Küresel yatırım yapılabilir tahvil ihraçlarında hiperscaler’ların payı 2024’te %1’in altındayken bugün %10 seviyesine çıkmış durumda.
Ayrıca Oku: GPT-6.1 Sol Asana’nın Aracı Maliyetlerini 76 Kat Düşürdü, Ama Bir Püf Noktası Var
Yapay Zekâ Borcu
IMF, “Yapay zekâ kaynaklı bir düzeltmenin sonuçları küresel ölçekte hissedilebilir” diyerek, politika yapıcılara kaldıraç kullanımını –türev ürünler ve kredili işlemler dahil– sınırlama ve kamu maliyesini sürdürülebilir bir patikaya çekme çağrısı yaptı.
Tahvil piyasaları da tabloya ek baskı katıyor. Fon, Nisan ayından bu yana risklerin arttığını, yükselen enerji fiyatlarının tahvil faizlerini yukarı çektiğini, tarihsel olarak yüksek kamu borcu seviyeleri ve büyük ekonomilerde çözülemeyen bütçe açıklarının getiri baskısını artırdığını belirtti.
Pacific Investment Management’ta geleneksel olmayan stratejilerden sorumlu yatırım direktörü Marc Seidner, değerlendirmesinde yapay zekâ borçlanmasının “yatırımcı sermayesi için devlet tahvilleriyle rekabet edecek kadar büyüdüğünü” söyledi.
IMF’ye göre, büyük ölçekli bir siber saldırı da piyasalarda güveni sarsabilecek bir başka kırılganlık. Fonun, yapay zekâda yavaşlama ve tahvil piyasası stresiyle tetiklenen bir durgunluk senaryosu üzerinden yaptığı stres testi, bankacılık sisteminin genel olarak dayanıklı olduğunu gösterdi; ancak küresel bankacılık varlıklarının %22’sini elinde bulunduran kredi kuruluşlarının sermaye tamponları yetersiz seviyede. Bu oran 2025’te %18’di.
IMF bu konuda daha önce de alarm zillerini çalmıştı. 30 Haziran’da, Fon’un Para ve Sermaye Piyasaları Dairesi Direktörü Tobias Adrian, Portekiz’de düzenlenen bir Avrupa Merkez Bankası forumunda yaptığı konuşmada, yapay zekâ alanındaki borçlanmanın, hisse senedi değerlemelerinden daha büyük bir istikrar riski oluşturabileceğini söylemişti. Adrian, piyasalarda mutlaka bir balon olduğu görüşünde olmadığını, ancak borçluluğun boyutunun kendisini kaygılandırdığını vurgulamıştı.
Sıradaki Haber: Fransız Kripto Yatırımcıları Bildirilmemiş Cüzdanlar İçin 10.000 Euro’ya Kadar Vergi Cezası Ödeyebilir
