New York, New York, 11 Kasım 2026, Chainwire
ElmonX altyapısıyla çalışan FungibullX, dijital sanatın bir sonraki perdesinin “pazar yeri”nden çok klasik bir “müzayede salonu”na benzeyeceğini iddia ediyor. İlk satış, reverspektif tekniğinin mucidi Britanyalı sanatçı Patrick Hughes’e ait; sanatçının gökkuşaklarını ve ışığını yeniden ekrana taşıyan iki üretken (generative) seri açık artırmaya çıkıyor.
Dijital sanat piyasası, kısa tarihinin büyük bölümünde, müzayede salonundan ziyade alım-satım masasına benzedi. Koleksiyonlar binli adetlerle piyasaya sürüldü, fiyatlar ilk hamleyi yapanın belirlediği seviyelerde oluştu, koleksiyonerler ise çoğu zaman ne aldıklarını ve neden önemli olduğunu kendi başlarına çözmek zorunda kaldı. İnce seçilmiş dijital sanat ve koleksiyon ürünlerine odaklanan yeni müzayede evi FungibullX, tam tersine şu varsayımla kuruluyor: Bir işe özenle seçildiği ve fiyatı şeffaf bir rekabet içinde oluştuğu için daha fazla değer biçilir.
ElmonX gücüyle çalışan platform, kariyeri oturmuş sanatçıların küratörlü işlerini satışa çıkarıyor; ilk aşamada sıralı açık artırma formatı kullanılıyor ve her eserde başlangıç fiyatı, güncel teklif ve kapanış saati açık biçimde belirtiliyor. FungibullX kendini, sanatı şekillendiren sanatçılar ile onu uzun vadeli saklamak isteyen koleksiyonerler için tasarlanmış bir yapı olarak tanımlıyor. Açılış müzayedesi de bu iddianın sınandığı ilk somut örnek: Patrick Hughes’ün Sunshine (1974) ve Colour Process (1984) başlıklı özgün baskılarından türetilen iki üretken seri; altmış yılı aşkın süredir resimlerinde durağanlığı reddeden bir ressamın işlerinden yola çıkıyor.
Müzayede Evi Modeli
Burada tercih edilen format başlı başına bir mesaj. Pazar yerleri listeler; müzayede evleri ise seçer, kataloglar, sattığı işin arkasında durur ve rekabetçi tekliflerden doğan fiyat, sabit liste fiyatının veremeyeceği bir sinyal üretir. Geleneksel kurumlar yüzyıllar boyunca tam da bu alışkanlıklar üzerinden güven inşa etti. FungibullX, dijital ortamda yaşayan işlere bu kültürü taşımaya çalışıyor; bunu da dijital sanatın spekülatif patlama döneminde piyasaya giren koleksiyonerlerin, “hızlı al-sat”tan çok sanatın kendisine dayanacak nedenler aradığı bir dönemde yapıyor.
> “Dijital sanat alıp satmak için yer kıtlığı yok. Bizim inşa etmek istediğimiz, klasik anlamda bir müzayede eviydi: Ne satacağını seçen, her işi hikâyesiyle sunan ve gerisini ihaleye bırakan bir yapı,” diyor FungibullX kurucu ortağı Jacob Elmon. “İlk satışımızın bu yaklaşımın nasıl göründüğünü göstermesini istedik; Patrick’ten daha iyi bir başlangıç olamazdı. Altmış yıldır ışık ve mekân algımızla oynuyor.”
ElmonX’in hikâyesi sıfırdan başlamıyor. Platformun altyapısını sağlayan şirket, Jacob ve Brandon Elmon tarafından 2020’de kuruldu ve lisanslı “fine art” dijital koleksiyon ürünleriyle adını duyurdu. Güzel sanatlar lisanslama uzmanı Bridgeman Images ile birlikte Van Gogh’un Yıldızlı Gece’si ve Rodin’in Düşünen Adam’ının resmî lisanslı dijital edisyonlarını, ayrıca Leonardo, Monet ve Hokusai’ye atfedilen eserleri yayımladı. Son dönemde ise Piet Mondrian / Holtzman Trust and Doodles iş birliğiyle, Mondrian’ın özgün yapıtlarının hem dijital hem fiziksel koleksiyon ürünlerine dönüştürülmesine Trust’ın ilk kez onay verdiği bir projeyi hayata geçirdi.
Hughes ile ilişki de yeni değil. ElmonX daha önce hem kendi platformunda hem de VeVe’de sanatçının dijital edisyonlarını satışa çıkardı; Hughes’ün 2022’de VeVe’deki ilk serisi 3.000’den fazla dijital koleksiyon ürünü sattı. Bu nedenle FungibullX’in açılış müzayedesi, soğuk bir tanışmadan çok, yerleşik bir iş birliğinin yeni adımı niteliğinde.
Paradoksların Ressamı
1939’da Birmingham’da doğan Patrick Hughes, uzun yıllardır Londra’da yaşıyor ve çalışıyor. İlk kişisel sergisini 1961’de Londra’daki Portal Gallery’de açtı ve 1964’te onu tanımlayacak işleri üretmeye başladı: reverspective adını verdiği, en uzakta görünen bölümlerin fiziksel olarak izleyiciye en yakın olduğu üç boyutlu rölyef tablolar. Bu işlerin yanından geçerken resim adeta izleyiciyle birlikte dönüyor; algı, mekanizmasını öğrendikten sonra bile aynı illüzyona tekrar tekrar düşüyor.
1970’lerden 1980’lerin ortasına uzanan dönemde gökkuşağı, Hughes’ün diğer ana motifi haline geldi ve sanatçı bu temayı da aynı oyunbazlıkla ele aldı. Onun gökkuşakları somut birer nesne gibidir; posta kutularından sarkar, çöp kutularına atılır, paketlenip gölge düşürürler; gerçekte gökkuşağının olamayacağı her şey… Birçok izleyici bu işleri neşeli imgeler olarak okudu; Hughes ise onları, uçucu bir deneyimi kalıcı bir objeye dönüştürmenin imkânsızlığına dair görsel birer kelime oyunu olarak görme eğiliminde.
Sanatçının işleri Tate, Victoria and Albert Museum ve British Library koleksiyonlarına girdi; 2014’te Londra Üniversitesi, algı psikolojisine katkıları nedeniyle kendisine Fahri Bilim Doktoru unvanı verdi. Altı on yıla yayılan kariyerinde konusu şaşırtıcı ölçüde sabit kaldı: Gördüğümüz ile gerçekte orada olan arasındaki mesafe. Tam da bu nedenle, görüntünün kelimenin tam anlamıyla ışıktan oluştuğu dijital sanat ortamına olağanüstü doğal bir şekilde uyum sağlıyor.
İlk Satış
Açılış müzayedesi, Hughes’ün Sunshine (1974) ve Colour Process (1984) başlıklı iki özgün baskısını üretken sanata dönüştürüyor; her birinden 100’er eşsiz iş türetilmiş durumda.
Sunshine (1974), sanatçının birkaç ince çizgiyle boş bir oda çizdiği bir baskıdan yola çıkıyor. Pencereden içeri giren güneş ışığı, bir parıltı olarak değil, yere düşen ve kendi gölgesini yaratacak kadar yoğun, kalın sarı bloklar halinde resmediliyor. Üretken seride oda Hughes’ün çizdiği haliyle sabit; değişen tek şey ışık. İşler, mekânı tam gündüzden koyu geceye taşıyan 64 farklı renk paleti, 9 hareket tipi ve 6 ritim üzerinden çeşitleniyor.
Colour Process (1984) ise, pencereden içeri akan bir gökkuşağının ev tipi bilgisayardan kalın pikseller halinde çıktığı bir baskıyla başlıyor. Aradan geçen kırk yılı aşkın sürenin ardından, makine tekrar çalıştırılıyor. Üretken algoritma 16 motif, 10 renk paleti ve 9 efekti bir araya getiriyor; pencerenin dışındaki dünya ise gri sonbahar ışığından yıldızlı gecelere ve havai fişeklere kadar değişiyor. 100 işten 78’i animasyonlu, 22’si durağan; bunlardan biri ise izleyiciye tepki veriyor.
> “Colour Process’i 1984’te yaptım, yani kırk yılı aşkın zaman önce. Bu kadim pikseller ekranda belirip bize gökkuşağının gerçekliğinin (kendi başına bir illüzyon zaten) başka bir renkli ışık formuyla temsil edilebileceğini hatırlatıyor,” diyor Patrick Hughes.
Işığın Satışı
Bir anlamda tüm müzayedeyi açıklayan iş Sunshine (1974). Hughes, ışığı her zaman sahip olunabilecek kadar somut bir şeymiş gibi ele aldı; FungibullX’in argümanı da, onun statüsündeki bir sanatçının dijital işlerinin de tıpkı tabloları gibi satılmayı hak ettiği yönünde: Özenle seçilmiş, geçmişiyle birlikte sunulmuş ve kapalı kapılar ardında değil, açık bir süreçte fiyatlanan işler… Hughes’ün tabloları uzun süredir Christie’s, Sotheby’s, Phillips ve Bonhams gibi müzayede evlerinin salonlarında el değiştiriyor. Örneğin Phillips’te 2018 tarihli Appropriately başlıklı bir tablo, 20.000–30.000 sterlin tahmin aralığına karşılık 35.560 sterline alıcı bulmuştu.
> “Sunshine, pencereyi tuğla gibi delip geçti,” diyor Hughes. “Işığın incelenmesi sanatçılar için olağanüstü önemli; gün ışığı, pencereden odalarımıza dökülen katı bir madde gibi. Bu ışığın rengi, güneşin sıcak parıltısından gece yarısının mavisine kadar değişebiliyor.”
Müzayede Nasıl İşliyor?
Her iki seri de FungibullX’te sıralı açık artırmayla satışa çıkıyor; açılış, 11 Kasım 2026 Çarşamba günü 17.00 UTC’de (12.00 EST) yapılacak. Bu format, bu ölçekteki edisyonlara uygun: Tek bir kazananın tek bir lot aldığı klasik yapı yerine, teklif verenler 100 eserden oluşan tüm set üzerinde sıralamadaki yerler için rekabet ediyor. Müzayede sonunda ilk 100 teklif kazanıyor ve tüm kazananlar aynı fiyatı ödüyor: Kazanan teklifler içindeki en düşük rakam.
fungibullx.com üzerinden Sunshine için başlangıç teklifi 0,01974 ETH, Colour Process için 0,01984 ETH seviyesinde; bu rakamlar, her baskının üretim yılına gönderme yapıyor. İki müzayede 12 Kasım’da 30 dakika arayla kapanacak: Sunshine 17.00 UTC’de (12.00 EST), Colour Process ise 17.30 UTC’de (12.30 EST) sona erecek.
Yakından İzlenmeli
Müzayede evi modelinin, dijital sanatın hızlı yükseliş-sonrası dönemde kaybettiği güvenin bir kısmını geri getirip getiremeyeceğini tek bir satış elbette belirleyemeyecek. Zaman içinde koleksiyonerler, FungibullX’i Hughes sonrasında davet edeceği sanatçılara, müzayedeler ilk heyecanını yitirdiğinde performansın nasıl seyredeceğine ve “kürasyon”un açılış sayfasındaki bir kelimeden öteye gidip gitmeyeceğine göre değerlendirecek. Bunlar haklı ölçütler ve platform, başlangıç fiyatları ile teklifler hakkında tam şeffaflık sağlayarak bu sınavı bilerek kabul ediyor.
Hughes ile başlamak ise başlı başına bir niyet beyanı. Eserleri Tate koleksiyonunda yer alan, altı onyıllık sergi geçmişi ve güçlü bir müzayede sicili bulunan bir sanatçıdan söz ediyoruz. Sanatçının bugüne kadarki en yüksek müzayede sonucu 2015’te, For the Venice Biennale başlıklı 2005 tarihli bir konstrüksiyonun Londra Christie’s’de 20.000–30.000 sterlin tahmin aralığına karşın 98.500 sterline satılmasıyla gelmişti. Bir yıl sonra, David Bowie koleksiyonundan Sotheby’s müzayedesine çıkan işler arasında Hughes’ün üç eseri de yer alıyordu. Kariyeri boyunca “Gördüğümüz gerçekten orada mı?” sorusunu soran sanatçı, şimdi aynı soruyu ışık üzerinden yönelten iki dijital seri sunuyor. Dijital sanatın, salon satışlarının ciddiyetini hak ettiğini savunan bir platform için daha isabetli bir açılış lotu bulmak zor.
FungibullX Hakkında
FungibullX, ElmonX tarafından desteklenen, yüksek nitelikli dijital sanat ve koleksiyon ürünlerine odaklanan bir müzayede evidir. Platform, seçkili satışlar sunmak üzere kariyerinin oturmuş sanatçılarıyla çalışır ve lansman döneminde bu satışları sıralı açık artırma formatında yürütür. Açılış müzayedesinde, Britanyalı sanatçı Patrick Hughes’ün Sunshine (1974) ve Colour Process (1984) başlıklı özgün baskılarından yola çıkan iki üretken seri yer alıyor. Dijital sanat analitiği ve daha fazlasına odaklanacak ayrı bir platform olan Fungibull da yakında hayata geçecek. Mondrian / Holtzman Trust’un onayıyla, Piet Mondrian’ın orijinal eserlerinden üretilen dijital koleksiyon ürünleri, FungibullX platformu üzerinden açık artırma yoluyla yatırımcıların beğenisine sunuluyor.
Daha fazla bilgi için fungibullx.com adresini ziyaret edebilir, X’te @FungibullX hesabını takip edebilirsiniz.
İletişim
FungibullX
[email protected]