Đòn bẩy trong thị trường tiền mã hóa đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ năm 2020, nhưng đợt “tái cân bằng” lần này đang diễn ra mà không kèm theo làn sóng giải chấp cưỡng bức và vỡ nợ đối tác như cú sập năm 2022, theo dữ liệu của Galaxy Research.
Quy mô cho vay có thế chấp bằng crypto đã giảm thêm 11,3 tỷ USD trong quý 2/2026, đánh dấu quý thứ ba liên tiếp hoạt động đi vay suy yếu. Đà rút lui này kéo tổng mức đòn bẩy trên các bên cho vay tập trung (CeFi), giao thức phi tập trung (DeFi) và thị trường phái sinh về gần vùng từng thấy trước làn sóng thanh khoản thời COVID.
Đòn bẩy giảm mà không cần cú sốc thị trường
Khác biệt lớn nhất so với những chu kỳ giảm đòn bẩy trước đây là sự vắng bóng của một cú sập mang tính hệ thống.
Năm 2022, sự sụp đổ của Three Arrows Capital, Celsius Network và Genesis đã kích hoạt phản ứng dây chuyền trên toàn thị trường tín dụng crypto. Lần này, báo cáo của Galaxy công bố ngày 17/8 không ghi nhận vụ vỡ nợ lớn nào trong nửa đầu 2026, trong khi khối lượng thanh lý tài sản thế chấp cũng thấp hơn rất nhiều so với giai đoạn khủng hoảng.
Diễn biến đó cho thấy bên đi vay đang chủ động thu hẹp rủi ro một cách từ tốn hơn. Báo cáo cho rằng các yếu tố như khoản vay đến hạn, tỷ lệ sử dụng vốn giảm và biên lợi nhuận kém hấp dẫn hơn cho các giao dịch dùng đòn bẩy là động lực chính, thay vì bán tháo hoảng loạn hay chuỗi call margin dây chuyền.
Cho vay DeFi co lại nhanh hơn CeFi
Mảng cho vay phi tập trung đang suy yếu nhanh hơn tín dụng crypto tập trung. Tổng giá trị khóa (TVL) trên các giao thức cho vay DeFi chủ chốt như Aave (AAVE), Compound (COMP) và Morpho (MORPHO) đã giảm khoảng 28% trong giai đoạn tháng 1 đến tháng 6/2026.
Nhu cầu đi vay thu hẹp khi các chiến lược canh tác lợi suất dùng đòn bẩy kém hấp dẫn hơn trong môi trường biến động thấp, trong khi nhà cung cấp thanh khoản cũng rút vốn khi lợi suất bị nén lại.
Diễn biến lãi suất cho vay stablecoin phản ánh cùng một câu chuyện. Lãi vay USDC (USDC) trên Aave V3 giảm từ 9,2% hồi tháng 11/2024 xuống còn 3,8% vào tháng 6/2026, trong khi lợi suất USDT trên các nền tảng tập trung cũng lao dốc mạnh so với đỉnh thời thị trường bò.
Bài liên quan: Intesa Sanpaolo rót 966 triệu USD vào SpaceX sau khi cắt 94% vị thế Bitcoin ETF
Nhà giao dịch phái sinh rút bớt đòn bẩy
Thị trường hợp đồng vĩnh viễn cũng đang “hạ nhiệt”. Open interest trên các sàn lớn đã rơi về vùng từng thấy trước khi ETF Bitcoin giao ngay được phê duyệt hồi tháng 1/2024; riêng open interest hợp đồng vĩnh viễn altcoin đã giảm khoảng 60% so với đỉnh tháng 11/2024. Tỷ lệ funding trên các sàn chính về gần mức 0 hoặc hơi âm, phản ánh dòng tiền đầu cơ long dùng đòn bẩy đã rút bớt.
Biến động thấp của Bitcoin càng củng cố xu hướng này. Khi độ biến động co lại, biên lợi nhuận tiềm năng cho chiến lược dùng đòn bẩy giảm theo, khiến một bộ phận trader xoay sang các token rủi ro cao hơn và các “kèo theo narrative” thay vì tập trung vào tài sản vốn hóa lớn.
Đợt “reset” có thể định hình nhịp tăng kế tiếp
Dữ liệu của Galaxy không nhất thiết báo hiệu thị trường gấu. Bức tranh hiện tại mô tả một thị trường đã loại bỏ đáng kể nợ đầu cơ mà không gây ra khủng hoảng tín dụng. Trong quá khứ, các đợt “reset” giai đoạn 2015–2016 và 2019–2020 đã đi trước những nhịp tăng mạnh của Bitcoin, khi mức đòn bẩy thấp khiến thị trường nhạy cảm hơn với dòng vốn mới.
Báo cáo cho thấy thị trường crypto có thể đang tiến gần đáy đòn bẩy hơn là đỉnh. Môi trường đòn bẩy thấp không đảm bảo lợi nhuận, nhưng tạo ra cấu trúc rủi ro khác hẳn so với sự mong manh từng thấy ở các đỉnh chu kỳ trước.
Đọc tiếp: IREN tăng tốc hướng tới cột mốc lịch sử 9,7 tỷ USD với Microsoft nhờ giao hàng lô AI cloud đầu tiên
