มาร์ก คิวบาน (Mark Cuban) มองว่าบริษัทสามารถช่วยลดความเหลื่อมล้ำด้านความมั่งคั่งได้ หากกระจาย “ความเป็นเจ้าของ” ไปสู่พนักงานทุกระดับ แทนจำกัดสิทธิในหุ้นเฉพาะผู้ก่อตั้งและผู้บริหารระดับสูง
ประเด็นสำคัญ
- คิวบานระบุว่าพนักงานทุกตำแหน่งควรได้รับหุ้นหรือออปชันในบริษัท
- เสนอให้ใช้แรงจูงใจทางภาษีดึงดูดบริษัทที่กระจายหุ้นอย่างกว้างขวาง
- ดีลขาย Broadcast.com ปี 1999 ทำให้พนักงานราว 300 คนกลายเป็นเศรษฐี
แผน “อีควิตีสำหรับทุกคน” ของมาร์ก คิวบาน
คิวบานให้สัมภาษณ์ในพอดแคสต์ What It Takes โดยย้ำว่าพนักงานทุกคน ตั้งแต่เจ้าหน้าที่ทำความสะอาดไปจนถึงซีอีโอ ควรได้ประโยชน์เมื่อมูลค่าบริษัทเพิ่มขึ้น
เขากล่าวว่า “ผมอยากเห็นซีอีโอ/ผู้ก่อตั้ง/ผู้ประกอบการทุกคน ทำแบบที่ผมทำ คือให้ส่วนของผู้ถือหุ้นกับพนักงานทุกคนในบริษัท”
แนวทางนี้เป็นสิ่งที่คิวบานใช้จริงในกิจการที่เขาขายออกไป โดยพนักงานได้รับผลตอบแทนทุกครั้งที่มีดีลใหญ่เกิดขึ้น รวมถึงดีลขาย Broadcast.com ให้กับ Yahoo เมื่อปี 1999
Yahoo ประเมินดีลดังกล่าวที่มูลค่า 5.7 พันล้านดอลลาร์ แบ่งเป็นหุ้นสามัญ 4.8 พันล้านดอลลาร์ และหุ้นออปชันอีก 900 ล้านดอลลาร์ มีรายงานว่าพนักงาน Broadcast.com ราว 300 จากทั้งหมด 330 คน กลายเป็นเศรษฐีจากการถือหุ้นชุดนี้
คิวบานมองว่าการมี “ส่วนเป็นเจ้าของ” ทำให้พนักงานมีแรงจูงใจผูกกับผลงานระยะยาวโดยตรง โดยเขาระบุว่า “ทางลดความเหลื่อมล้ำด้านรายได้สำหรับคนที่ทำงานให้ผู้อื่น คือทำให้เขาได้รับหุ้น และได้ประโยชน์จากมัน”
อ่านเพิ่มเติม: ความผันผวนดัชนีดาวโจนส์ทดสอบบทบาทบิตคอยน์ในฐานะสินทรัพย์กันชน
แรงจูงใจหุ้นพนักงานผ่านระบบภาษี
นอกจากแนวคิดด้านโครงสร้างค่าตอบแทนแล้ว คิวบานยังเสนอให้ใช้ “กฎหมายภาษีระดับรัฐบาลกลาง” เป็นเครื่องมือ กระตุ้นให้บริษัทกระจายหุ้นพนักงานกว้างขึ้น
ภายใต้โครงร่างที่เขานำเสนอ บริษัทจะมีสิทธิขอลดอัตราภาษีนิติบุคคล หากจ่ายหุ้นให้พนักงานในสัดส่วนเดียวกับที่จ่ายให้ซีอีโอ
เขายกตัวอย่างกรณี “10%”
หากซีอีโอที่รับเงินเดือน 1 ล้านดอลลาร์ ได้รับหุ้นคิดเป็น 10% ของเงินเดือน
เท่ากับได้อีควิตี 100,000 ดอลลาร์
พนักงานที่มีเงินเดือน 50,000 ดอลลาร์ ก็จะได้รับหุ้นมูลค่า 5,000 ดอลลาร์
ในสัดส่วนเดียวกัน
“สิ่งนี้จะเปลี่ยนเกม” คิวบานกล่าว
เขาผลักดันแนวทางลักษณะนี้มาหลายปี ด้วยมุมมองว่าการให้ “ความเป็นเจ้าของที่มีนัยสำคัญ” จะช่วยเพิ่มความผูกพันและตอบแทนพนักงานที่ช่วยสร้างมูลค่าให้กิจการ ประสบการณ์จาก Broadcast.com เป็นตัวอย่างชัดเจน ว่าการให้สต็อกออปชันสามารถเปลี่ยนดีลซื้อกิจการ ให้กลายเป็นความมั่งคั่งระดับบุคคลของพนักงานส่วนใหญ่ได้
อ่านต่อ: อุกกาบาตตกบ้านในนิวเจอร์ซีย์ จุดกระแสใช้ AI ไล่ล่าหาหลักฐานชีวิตนอกโลก