CLARITY Yasası’nın Salı günü Senato’da takılması, dijital varlık şirketlerini son on yıla damga vuran bir düzene geri döndürdü: Hangi düzenleyicinin eninde sonunda kapıyı çalacağını bilmeden iş kurmaya devam etmek.
Altyapı, tokenizasyon ve ödeme tarafındaki yöneticiler, sonucu bir “geri dönüş” değil, “geri adım” olarak nitelendiriyor; en sert maliyetin ise kripto yerleşiklerinden çok, hâlâ net bir kural kitabı bekleyen ve sermaye tahsisini erteleyen bankalar ile kurumsal oyunculara yüklendiğini vurguluyor.
Senato, Dijital Varlık Piyasası Açıklık (CLARITY) Yasası için saat 14:15’te (ET) “cloture” oylamasına gitti; bu, müzakereleri sonlandırıp tasarının esasına geçilebilmesi için zorunlu usul adımıydı. Gerekli baraj 60 “evet” oyuydu; önerge bu eşiğe ulaşamadı. Çoğunluk lideri John Thune, 8 Ağustos’ta cloture başvurusu yaparak her iki tarafa da sayıları toplamak için beş haftalık bir pencere tanımıştı.
Hesap kitap baştan beri zordu. Cumhuriyetçilerin 53 sandalyesi var; yani tüm grubun tam desteği sağlansa bile, kabul için en az yedi Demokrat veya bağımsız senatör gerekiyordu ve bu hiçbir zaman garanti değildi. Senatör John Cornyn henüz oylamadan birkaç gün önce karar vermemişti; Senatör Susan Collins ise özellikle yerel ve toplum bankaları adına çekincelerini dile getiren isimler arasındaydı.
Tasarı, sektörün en eski sorusunu nihayete erdirecekti. Dijital emtia sayılan tokenlarda spot işlemlerin gözetimi CFTC’ye geçerken, yatırım sözleşmesi niteliğini koruyan tokenlar SEC’in yetki alanında kalacaktı. Buna ek olarak kayıt yükümlülükleri, borsa ve aracı kurum standartları, merkeziyetsiz finansın statüsü ve bir dizi etik hüküm tasarıda çerçevelenmişti.
Salı günkü sonuç hiçbir mevzuatı fiilen yürürlükten kaldırmıyor; Temsilciler Meclisi kendi versiyonunu 2025’te kabul etti ve o metin yerinde duruyor. Ancak başarısızlık, Senato’daki süreci zaten kapanmak üzere olan bir zaman penceresinin içine sıkıştırıyor. Temsilciler Meclisi, 21 ve 28 Eylül haftalarındaki oylama takvimini iptal etti ve 17 Eylül sonrası Washington’dan ayrılması bekleniyor. Böylece, Kongre’nin gündemi ara seçimlere dönmeden önce yaklaşık dört fiili yasama günü kalıyor. Tahmin piyasaları da tasarının bu yıl yasalaşma ihtimalini şubat ayında yaklaşık %90’dan bugün %18 civarına indirmiş durumda.
Piyasalar bunu sevmedi. Bitcoin (BTC), gece saatlerinde neredeyse 79.530 dolara dokunduktan sonra yaklaşık %3 gerileyerek 77.400 dolar civarına indi ve oylama aleyhte sonuçlandıkça baskı devam etti.
Geri Adım Ama Ölümcül Değil
Sektör tepkileri kısa sürede aynı kelimede birleşti.
Theorem kurucusu ve Algebra ortak kurucusu Vladimir Tikhomirov, tasarının ilerletilmemesini, özellikle takvimde çok az süre kalmışken, net bir geri adım olarak tanımladı. Ancak bunu piyasa hakkında verilmiş nihai bir hüküm gibi okumaktan kaçındı; fiyatların hâlâ tekil bir Washington oylamasından ziyade faiz oranları, dolar likiditesi ve genel makro koşullara çok daha duyarlı olduğunun altını çizdi.
Trace Finance kurucu ortağı ve CEO’su Bernardo Brites ise daha sert konuştu: “CLARITY Yasası’nın başarısızlığı sektörümüz için büyük bir gerileme, ama ölümcül değil,” dedi. “Yıllardır kripto şirketleri hukuki bir gri alanda faaliyet gösteriyor; düzenleyiciler ise yol gösterici kurallar koymak yerine, refleks hâlinde yaptırıma dayalı, olay bazlı bir yaklaşım benimsedi ve inovasyonu cezalandırdı. Ne yazık ki bu dönem bitmiş değil.”
Ayrıca Oku: İran Petrolü Sattı, Çinli Şirketler Kriptoyu Aldı, Şimdi Adalet Bakanlığı 61 Milyon Dolar İstiyor
Brites’e göre tasarı, inşa edenlerin yıllardır talep ettiği tek netliği sağlayacaktı: SEC ve CFTC arasındaki yetki sınırının açık şekilde çizilmesi. Bu çizgi olmadan dijital emtialar hâlâ tanımlı bir “ev” bulmuş değil; stabil kripto paralarla ilgili düzenlemeler, GENIUS Yasası altında kaydedilen ilerlemeyle bağlanamıyor; girişimciler ise sermaye toplarken ya da bir token listeye girerken ne zaman dava riski ile karşılaşacaklarını kestiremiyor.
“Kurucular ve geliştiriciler için bu, kurallarla değil umutla iş yapmaya devam etmek anlamına geliyor,” diyor. “Ayrıca kurumsal hacimlerin, girmeleri gerekenden daha uzun süre kenarda kalması demek. Piyasanın beklediği o büyük, geleneksel oyuncu dalgası biraz daha ötelendi.”
Açık, İkincil Piyasalarda Büyüyor
Tikhomirov’un asıl kaygısı, siyasi tartışmada pek gündeme gelmeyen bir köşeye dönük: tokenleştirilen gerçek dünya varlıkları. Bu varlıkların, ihraç sonrası dönemde ne olacağına dair bir şablon hâlâ yok.
“Bu varlıkların nasıl alınıp satılabileceğine, likiditenin nasıl oluşacağına ve yatırımcıların pozisyonlarını gerçekte nasıl tasfiye edebileceğine dair bir düzenleyici kılavuz hâlâ yok,” diyor.
Düzenleyici kurumların başka yolları olduğunun da altını çiziyor: SEC, CFTC ve diğerleri Kongre’den bağımsız olarak kural yazmaya devam edebilir. Ancak risk, çerçeve yerine yamalı bohça bir tablo ortaya çıkması. Tokenizasyon hızla ilerlerken, buna uyumlu ikincil piyasa altyapısının çok daha geç gelmesi ihtimaline işaret ediyor.
Kusurlu Da Olsa Bir Çerçevenin Savunusu
Triple-A CEO’su Eric Barbier, tasarı etrafındaki her değişiklik turuna eşlik eden argümanı tekrarlıyor.
“CLARITY Yasası’nın bugünkü oylamadan geçememesiyle birlikte artıları‑eksileri etrafındaki tartışma sürecek, ama ben hâlâ kusurlu düzenlemenin, hiç düzenleme olmamasından daha iyi olduğuna inanıyorum,” diyor.
Barbier, tezini token fiyatlarından çok, şirketlerin risk komiteleri üzerine kuruyor: “CLARITY Yasası gibi bir düzenleyici çerçeve, büyük ABD şirketlerine ve kurumlarına bu alana nihayet güvenle girebilecekleri yönünde gerçek bir özgüven aşılayabilir. Bugüne kadar muhtemelen bu piyasadan özellikle kaçınıyorlardı.”
Halihazırda yürürlükteki stabil kripto para mevzuatına da atıf yapıyor: “GENIUS Yasası’nın kabulüyle benzer bir tablo gördük. Düzenleyici koridorların oluşturulması, büyük şirketler arasında stabil kripto ile ödeme seçeneklerinin daha hızlı benimsenmesini teşvik etti ve tüketicilerin bu ödeme biçimine olan güvenini artırdı.”
Barbier, oylamayı sektör değil, ülke içi bir sorun olarak konumlandırıyor. AB, Birleşik Krallık, BAE ve Singapur’da düzenleyici çerçevelerin giderek uyumlu hale gelmesi ve sonuçta kurumsal benimsemeyi beslemesi, Kongre’nin bir sonraki adımından bağımsız olarak ilerleyen bir süreç olarak öne çıkıyor.
Brites de farklı bir yoldan aynı sonuca varıyor. Bankaların stabil kripto paraları benimseyeceğini ve blokzincir altyapısının, ABD’de yasa çıkıp çıkmamasından bağımsız biçimde modern finansın iskeletini oluşturacağını savunuyor; ancak her gecikmenin, ülkenin bugün fiilen elinde bulundurduğu liderliği pekiştirme fırsatının kaçırılması anlamına geldiğini ekliyor.
Sıradaki Haber: Google DeepMind, Rüzgâr ve Güneş Şebeke Operatörleri İçin WeatherNext 3'ü Tanıttı
