Justin Sun cho biết hôm thứ Bảy rằng TRON (TRX), mạng lưới đang lưu hành khoảng 95 tỷ USD stablecoin, có thể đưa công nghệ mật mã kháng lượng tử (post-quantum cryptography) lên mainnet “bất cứ lúc nào”, dù ông không đưa ra mốc thời gian cụ thể.
Điểm chính:
- Sun nói hệ thống mật mã kháng lượng tử của TRON đã chạy trên testnet và sẵn sàng cho mainnet, nhưng chưa có ngày khởi động.
- Testnet Nile đã hỗ trợ hai cơ chế chữ ký hậu lượng tử kể từ bản nâng cấp phần mềm ngày 30/6.
- Kế hoạch trước đó dự kiến triển khai lên mainnet trong quý 3, đã kết thúc vào 30/9.
Mainnet TRON đã “gần như sẵn sàng”
Nhà sáng lập mạng lưới cho biết trong một bài đăng ngày 10/10 trên X rằng hệ mật mã kháng lượng tử của TRON hiện đã hoạt động trên testnet, đồng thời đội ngũ đang theo dõi sát tiến bộ trong lĩnh vực máy tính lượng tử và trí tuệ nhân tạo. “Chúng tôi đã sẵn sàng đưa khả năng kháng lượng tử lên mainnet bất cứ lúc nào,” ông viết. Tuy nhiên, Sun không tiết lộ ngày kích hoạt.
Ông cũng nói thêm rằng TRON được định vị để trở thành một trong số ít blockchain lớn được bảo vệ trước thời điểm “Q-Day” – ngày mà các máy tính lượng tử đủ mạnh có thể phá vỡ những chuẩn mã hóa hiện nay. Công việc trên testnet bắt đầu từ ngày 30/6, khi TRON triển khai trên testnet Nile một bản phần mềm hỗ trợ hai cơ chế chữ ký hậu lượng tử: FN-DSA-512 dựa trên Falcon và ML-DSA-44 dựa trên Dilithium.
Bản nâng cấp này bao phủ các giao dịch, ký khối, bắt tay ngang hàng (peer-to-peer handshake) và xác minh hợp đồng thông minh. Trên Nile, mỗi cơ chế chữ ký được kích hoạt thông qua một cuộc bỏ phiếu riêng của ủy ban; FN-DSA-512 là cơ chế đầu tiên được mở cho nhà phát triển vào tháng 7. Việc kích hoạt trên mainnet sẽ cần một quy trình quản trị độc lập, và đến nay chưa có lịch biểu cụ thể.
Xem thêm: Zcash đặt mục tiêu lượng tử cho 70% ZEC vào tháng 1, nhưng vẫn thiếu một ngày cụ thể
Nguy cơ lượng tử với Bitcoin
Giới phát triển lo ngại rằng một máy tính lượng tử đủ mạnh có thể phá vỡ mật mã đường cong elliptic – nền tảng bảo mật cho Bitcoin (BTC), Ethereum (ETH) và nhiều mạng lưới khác. Hiện chưa có cỗ máy công khai nào đạt được khả năng này.
Nhà nghiên cứu Ethereum Justin Drake ước tính khả năng “nhỏ nhưng đáng kể” rằng chuẩn mã hóa hiện tại có thể bị bẻ gãy vào đầu thập niên 2030, đồng thời nhấn mạnh mọi dự báo tấn công đều mang tính xác suất, không thể chắc chắn. Nhà sáng lập Binance Changpeng Zhao lập luận hồi đầu năm rằng các mạng lưới có thể ứng phó bằng cách chuyển sang thuật toán mới, nói rằng “tất cả những gì crypto phải làm là nâng cấp.” Ông cho rằng chưa cần hoảng loạn.
Tuy nhiên, việc chuyển đổi không rẻ. Chữ ký FN-DSA-512 có kích thước tối đa tới 667 byte, còn chữ ký ML-DSA-44 cố định ở 2.420 byte, so với khoảng 64–72 byte cho các chữ ký TRON đang dùng. Chữ ký lớn hơn làm tăng nhu cầu băng thông và lưu trữ, đặc biệt với một chuỗi đang nắm lượng stablecoin gần 95 tỷ USD – gần như toàn bộ là Tether (USDT), theo DefiLlama.
Dòng thời gian của Justin Sun
Sun khởi động kế hoạch ngày 14/4, cam kết TRON sẽ là chuỗi công khai lớn đầu tiên đưa cơ chế chữ ký hậu lượng tử lên mainnet, đồng thời ngầm chỉ trích Bitcoin và Ethereum là chậm chân hơn. Cuối tháng đó, ông phác thảo một lộ trình với testnet trong quý 2 và triển khai mainnet trong quý 3.
Đến tháng 8, Sun hứa hẹn sẽ hoàn tất nâng cấp toàn mạng vào cuối năm 2026, nhưng quý 3 đã kết thúc hôm 30/9 mà tính năng này vẫn chỉ dừng lại ở testnet.
Đọc tiếp: Bezos nói AI có thể giúp tuần làm việc chỉ còn ba ngày sau khi Amazon cắt giảm 30.000 việc làm
