Việc Đạo luật CLARITY bị chặn lại tại Thượng viện Mỹ hôm thứ Ba đồng nghĩa các doanh nghiệp tài sản số sẽ tiếp tục làm điều họ đã làm suốt gần một thập kỷ: xây dựng trong tình trạng không biết rốt cuộc cơ quan quản lý nào sẽ gõ cửa.
Các lãnh đạo trong mảng hạ tầng giao dịch, token hóa và thanh toán đều mô tả kết quả bỏ phiếu là một “cú lùi” chứ không phải bước ngoặt đảo chiều. Họ nhấn mạnh gánh nặng lớn nhất không đổ lên các startup crypto thuần túy, mà rơi vào các ngân hàng và định chế tài chính vẫn đang chờ một bộ luật hoàn chỉnh trước khi dám giải ngân vốn.
Thượng viện đã tiến hành bỏ phiếu cloture lúc 2:15 chiều giờ New York đối với Đạo luật Làm Rõ Thị Trường Tài Sản Số (Digital Asset Market Clarity Act) – thủ tục nhằm chấm dứt tranh luận, mở đường cho việc biểu quyết thông qua dự luật. Đề xuất cần tối thiểu 60 phiếu thuận, nhưng không đạt được ngưỡng này. Lãnh đạo phe đa số John Thune đã nộp kiến nghị cloture từ ngày 8/8, trao cho cả hai phe năm tuần để vận động đủ số phiếu.
Tương quan lực lượng ngay từ đầu đã rất sít sao. Đảng Cộng hòa nắm 53 ghế, nên để thông qua cần ít nhất bảy thượng nghị sĩ Dân chủ hoặc độc lập, giả định toàn bộ nghị sĩ Cộng hòa đều ủng hộ – điều chưa từng chắc chắn. Thượng nghị sĩ John Cornyn còn lưỡng lự tới sát ngày bỏ phiếu, trong khi Susan Collins nằm trong nhóm bày tỏ lo ngại về tác động đối với các ngân hàng cộng đồng.
Dự luật này lẽ ra sẽ giải quyết câu hỏi mà ngành đã đặt ra lâu nhất. CFTC sẽ nắm quyền giám sát giao dịch giao ngay với các token được coi là hàng hóa số, trong khi SEC tiếp tục quản lý những token vẫn bị phân loại là hợp đồng đầu tư, kèm theo đó là các yêu cầu đăng ký, chuẩn mực cho sàn và công ty môi giới, cách đối xử với tài chính phi tập trung (DeFi) và một bộ quy tắc đạo đức.
Kết quả bỏ phiếu hôm thứ Ba về mặt hình thức không bãi bỏ điều gì, bởi Hạ viện đã thông qua phiên bản riêng của mình từ năm 2025 và văn bản đó vẫn còn hiệu lực. Điều thực sự xảy ra là quá trình xem xét tại Thượng viện bị treo lại đúng vào giai đoạn “cửa sổ” gần như đã khép. Hạ viện đã hủy các tuần bỏ phiếu bắt đầu từ 21 và 28/9, và dự kiến rời Washington sau ngày 17/9, chỉ để lại khoảng bốn ngày làm việc trước khi mọi sự chú ý chuyển sang bầu cử giữa nhiệm kỳ. Thị trường dự đoán từ lâu đã phản ánh rủi ro này: xác suất dự luật trở thành luật trong năm nay đã bị kéo xuống khoảng 18%, từ mức gần 90% hồi tháng 2.
Thị trường phản ứng tiêu cực. Bitcoin (BTC) đêm qua có lúc chạm gần 79.530 USD trước khi trượt về khoảng 77.400 USD, giảm xấp xỉ 3%, và tiếp tục yếu đi khi kết quả bỏ phiếu bất lợi cho dự luật.
Cú Lùi, Nhưng Chưa Phải Hồi Kết
Phản ứng trong ngành nhanh chóng hội tụ quanh cùng một từ khóa: “setback” – một cú lùi.
Vladimir Tikhomirov, nhà sáng lập Theorem và đồng sáng lập Algebra, gọi việc dự luật không được đưa tiến thêm một bước là “một bước lùi”, đặc biệt trong bối cảnh lịch làm việc của Quốc hội gần như kín. Tuy vậy, ông tránh xem đây là “phán quyết” đối với thị trường. Theo ông, giá tài sản số hiện vẫn nhạy cảm hơn nhiều với lãi suất, thanh khoản USD và bối cảnh vĩ mô, hơn là với bất kỳ cuộc bỏ phiếu đơn lẻ nào ở Washington.
Bernardo Brites, đồng sáng lập kiêm CEO Trace Finance, nói thẳng hơn. “Việc Đạo luật CLARITY thất bại là một cú lùi rất lớn với ngành của chúng tôi, dù không phải cú đánh chí mạng,” ông nhận định. “Trong nhiều năm, các công ty crypto phải hoạt động trong một vùng xám pháp lý, nơi cơ quan quản lý chọn cách ‘làm luật bằng cưỡng chế’, phản ứng giật cục, trừng phạt đổi mới thay vì dẫn dắt nó. Tiếc là kỷ nguyên đó vẫn chưa kết thúc.”
Xem thêm: Iran bán dầu, doanh nghiệp Trung Quốc nhận crypto, giờ DOJ muốn thu 61 triệu USD
Theo Brites, dự luật sẽ mang lại điều duy nhất mà các nhà xây dựng nền tảng luôn nhất quán yêu cầu: một đường ranh rõ ràng giữa thẩm quyền của SEC và CFTC. Không có nó, tài sản kỹ thuật số dạng hàng hóa vẫn chưa có “ngôi nhà” quản lý rõ ràng, khung quy định với stablecoin tiếp tục tách rời những gì đã đạt được dưới Đạo luật GENIUS, và các nhà sáng lập vẫn phải đoán xem việc huy động vốn hay niêm yết token có kéo theo nguy cơ bị kiện hay không.
“Với các founder và builder, điều đó có nghĩa là tiếp tục vận hành dựa trên hy vọng nhiều hơn là dựa trên luật lệ,” ông nói. “Nó cũng đồng nghĩa khối lượng giao dịch đến từ nhà đầu tư tổ chức vẫn đứng ngoài lề lâu hơn cần thiết, và làn sóng tham gia mạnh mẽ từ các định chế lớn mà thị trường đang mong đợi sẽ tiếp tục bị đẩy lùi về phía trước.”
Khoảng Trống Lộ Rõ Ở Thị Trường Thứ Cấp
Mối bận tâm của Tikhomirov hướng tới một góc thị trường hiếm khi xuất hiện trong tranh luận chính trị: tài sản thế giới thực được token hóa.
“Chúng ta vẫn chưa có một khuôn mẫu quản lý nào cho câu hỏi điều gì xảy ra sau khi phát hành,” ông nói. “Chưa có bất kỳ ‘bản thiết kế’ nào cho cách những tài sản này được giao dịch, thanh khoản được hình thành quanh chúng ra sao, và làm thế nào để nhà đầu tư có thể thực sự thoái vốn khỏi vị thế của mình.”
Ông cho rằng các cơ quan quản lý vẫn còn nhiều con đường khác, bởi SEC, CFTC và các cơ quan liên bang khác hoàn toàn có thể tiếp tục ban hành quy định mà không cần chờ Quốc hội. Rủi ro, theo ông, là nước Mỹ sẽ có một bức tranh “chắp vá” thay vì một khuôn khổ tổng thể: token hóa tài sản thực tiếp tục tiến về phía trước, trong khi hạ tầng thị trường thứ cấp tuân thủ pháp luật xung quanh nó lại mất rất nhiều thời gian mới hình thành.
Khi “Luật Chưa Hoàn Hảo” Vẫn Tốt Hơn “Không Có Luật”
Eric Barbier, CEO Triple-A, nhắc lại lập luận đã song hành với dự luật này qua mọi vòng sửa đổi.
“Tranh luận về ưu và nhược điểm của Đạo luật CLARITY sẽ còn kéo dài sau khi nó thất bại trong cuộc bỏ phiếu hôm nay, nhưng tôi vẫn tin rằng một khung pháp lý chưa hoàn hảo còn tốt hơn là chẳng có gì,” ông nói.
Lập luận của ông không đặt trọng tâm vào giá token mà vào cách các khung luật thay đổi tư duy của ủy ban quản trị rủi ro trong doanh nghiệp. “Một khuôn khổ pháp lý như Đạo luật CLARITY có thể tạo hiệu ứng chất xúc tác, bơm thêm sự tự tin thực chất cho các tập đoàn và định chế Mỹ, để họ cuối cùng có thể tham gia không dè dặt vào lĩnh vực tài sản số, thay vì chủ động né tránh như trước đây.”
Barbier dẫn chứng bằng quy định về stablecoin vốn đã được ban hành. “Chúng ta đã thấy một kịch bản tương tự với việc thông qua Đạo luật GENIUS: việc dựng lên các ‘lan can’ pháp lý đã thúc đẩy tốc độ chấp nhận thanh toán bằng stablecoin trong các doanh nghiệp lớn, đồng thời xây dựng niềm tin của người tiêu dùng vào hình thức thanh toán này.”
Ông cho rằng vấn đề hiện nay mang tính nội bộ nước Mỹ nhiều hơn là của riêng ngành. Trong khi Washington giằng co, tiến trình tại EU, Anh, UAE và Singapore vẫn tiếp tục, đẩy nhanh xu hướng hài hòa hóa quy định và cuối cùng là thu hút dòng vốn tổ chức – bất kể Quốc hội Mỹ làm gì tiếp theo.
Brites cũng đi đến kết luận tương tự từ một hướng khác. Ông cho rằng các ngân hàng sẽ vẫn chấp nhận stablecoin và hạ tầng blockchain sẽ trở thành đường ray của tài chính hiện đại, có hay không có một đạo luật của Mỹ. Tuy nhiên, mỗi lần trì hoãn lại là một cơ hội bị bỏ lỡ để nước này củng cố lợi thế dẫn đầu mà họ hiện có phần vì “mặc nhiên” chứ không phải vì chủ động.
Đọc tiếp: Google DeepMind ra mắt WeatherNext 3 cho nhà vận hành lưới điện gió và mặt trời
