Giới tài chính truyền thống đang bước qua giai đoạn tranh luận “có” hay “không” với stablecoin và blockchain công khai, để bước sang cuộc đua giành quyền kiểm soát hạ tầng sẽ vận hành tiền số trong tương lai, theo đánh giá của nhiều chuyên gia trong ngành.
Sự dịch chuyển này có thể tái định hình cách vận hành thanh toán và thanh toán bù trừ giữa các định chế, khi các ngân hàng bắt đầu phát triển các sản phẩm “đô la số” riêng, song song với những stablecoin đã có trên thị trường, tiền gửi token hóa và các dạng tiền dựa trên blockchain khác.
Thay vì thay thế ngay lập tức các token hiện hữu, làn sóng mới này nhiều khả năng sẽ tạo ra một thị trường phân mảnh hơn, nơi khả năng tương tác (interoperability), thanh khoản và cơ chế thanh toán bù trừ trở nên then chốt.
Từ “đứng ngoài quan sát” sang “xuống tay xây dựng”
Trong một bản ghi nhớ gửi tới Yellow.com, Alex Witt, Nhà sáng lập kiêm Đối tác Sáng lập của Verda Ventures, nhận định việc 21 định chế tài chính cùng tham gia là một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy động lực ứng dụng blockchain giờ đây đến từ chính khu vực tài chính truyền thống.
“Việc 21 ngân hàng cùng hậu thuẫn một stablecoin là tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy tăng trưởng của ‘đường ray’ blockchain hiện đến từ TradFi,” Witt nói.
Theo ông, trọng tâm tranh luận đã dịch chuyển từ câu hỏi blockchain công khai có đủ khả năng xử lý thanh toán bù trừ hay không sang câu hỏi: những tổ chức nào sẽ kiểm soát các tổ chức phát hành hoạt động trên các mạng lưới đó.
Nhóm này dự kiến thành lập một pháp nhân mới để phát hành stablecoin phục vụ thanh toán và giao dịch tài sản số. Sản phẩm đầu tiên sẽ neo theo đồng USD, sau đó là các đồng tiền pháp định khác.
Sáng kiến hiện đã mở rộng đáng kể so với đề xuất lần đầu công bố tháng 10/2025, khi chỉ có 10 ngân hàng cùng nghiên cứu một tài sản thanh toán số được bảo chứng bằng dự trữ, có khả năng vận hành trên các blockchain công khai.
Stablecoin được ngân hàng “chính danh hóa”
Utkarsh Ahuja, Nhà sáng lập kiêm Đối tác Điều hành của Moon Pursuit Capital, cho rằng việc các ngân hàng trực tiếp tham gia phát hành stablecoin phản ánh sự thay đổi sâu rộng trong cách khu vực tài chính truyền thống nhìn nhận loại tài sản này.
“Nhiều năm qua, các ngân hàng tranh luận xem stablecoin có phải mối đe dọa với hệ thống tài chính truyền thống hay không. Giờ đây, 21 định chế lớn lại ngồi lại với nhau để phát hành một stablecoin,” Ahuja nói.
Ông cho rằng khi dòng tiền ngày càng dịch chuyển sang các hệ thống dựa trên blockchain, các ngân hàng đứng trước lựa chọn chiến lược: hoặc thích nghi với chuyển dịch này, hoặc đối mặt nguy cơ bị chính nó làm gián đoạn mô hình kinh doanh.
Danh sách mở rộng bao gồm những tên tuổi lớn như Bank of America, Citi, Goldman Sachs và UBS, cùng nhiều tổ chức tài chính đến từ Bắc Mỹ, châu Âu, châu Á, Trung Đông và châu Phi.
Ahuja không kỳ vọng sáng kiến này sẽ nhanh chóng giành thị phần đáng kể từ USDT hay USDC. Hai token này đang sở hữu lợi thế vượt trội về thanh khoản, mạng lưới phân phối và hiệu ứng mạng đã được củng cố qua thời gian.
Điều có ý nghĩa lớn hơn, theo ông, là sự “chính danh hóa” khi các định chế tài chính hàng đầu bắt đầu xem stablecoin như một phần hạ tầng tài chính tương lai.
Diễn biến này có thể tạo ra nhu cầu mới cho các dịch vụ hỗ trợ tài chính on-chain, từ lưu ký, tuân thủ, cung cấp thanh khoản đến hạ tầng thanh toán bù trừ.
Đọc thêm: Tether đối mặt kiện tụng 42,4 triệu USD vì đóng băng USDT trước khi có trát
Thị trường “đô la số” có thể bị phân mảnh
Kyle Sonlin, Chủ tịch kiêm Đồng sáng lập Global Settlement Network, dự báo nhiều dạng tiền số khác nhau sẽ cùng tồn tại, thay vì chỉ một stablecoin trỗi dậy và thống trị thị trường.
“Stablecoin đã chứng minh nhu cầu đối với đồng đô la có thể dịch chuyển 24/7, và các ngân hàng muốn góp mặt trong cuộc chơi đó,” Sonlin nhận định.
Theo ông, thị trường tương lai có thể bao gồm stablecoin do ngân hàng phát hành, song hành cùng USDC, USDT, tiền gửi token hóa và các đồng tiền số neo theo nhiều loại tiền pháp định khác nhau.
Khi đó, khả năng tương tác sẽ trở nên tối quan trọng. Nếu các định chế nắm giữ những dạng “đô la số” khác nhau, họ phải có khả năng giao dịch lẫn nhau mà không tạo ra những “nút thắt cổ chai” mới trong khâu thanh toán bù trừ.
Sonlin nhấn mạnh việc hệ thống hoạt động 24/7 sẽ vô nghĩa nếu thanh khoản và thanh toán bù trừ giữa các tài sản số vẫn bị ràng buộc bởi khung giờ hoạt động truyền thống của ngân hàng.
Khả năng tương tác – bài kiểm tra thực sự cho hạ tầng
Bernardo Brites, Đồng sáng lập kiêm CEO Trace Finance, cho rằng diễn biến mới đánh dấu bước chuyển khi stablecoin rời khỏi “cái nôi crypto” để tiến vào vai trò hạ tầng tài chính chủ lưu.
“Diễn biến này cho thấy chúng ta đang đi qua giai đoạn stablecoin chỉ là một thử nghiệm thuần túy của giới crypto, để tiến tới vai trò là hạ tầng thanh toán cốt lõi – nơi tài chính truyền thống muốn nắm một phần sở hữu,” Brites nhận định.
Thách thức, theo ông, là làm sao để stablecoin do ngân hàng phát hành, tiền gửi token hóa và các token “đô la số” hiện hữu có thể vận hành liền mạch với nhau.
Từng mạng lưới riêng lẻ có thể mang lại tốc độ thanh toán bù trừ rất nhanh, nhưng điều đó không giải quyết được bài toán nếu tài sản vẫn bị “cô lập” trên các hệ thống tách biệt. Brites cho rằng lớp hạ tầng kết nối các hệ thống này – cùng với công nghệ tuân thủ và thanh toán bù trừ bên dưới – sẽ ngày càng trở nên trọng yếu.
Cuộc đua giành quyền sở hữu hạ tầng
Witt nhận định thị trường đang hình thành những phân khúc rõ rệt: các stablecoin đã thành danh tiếp tục giữ vai trò trọng yếu, trong khi các sản phẩm mới được ngân hàng hậu thuẫn sẽ tập trung vào thanh toán bù trừ giữa các định chế và những bài toán tài chính chuyên biệt.
Liên minh dự kiến phát hành stablecoin neo theo USD trong nửa đầu năm 2027, đồng thời ưu tiên mở rộng sang đồng euro trong giai đoạn tiếp theo. Cấu trúc pháp lý của dự án sẽ được thiết kế bám sát các yêu cầu quản lý tại Mỹ và châu Âu.
Dự án vì vậy sẽ bước vào một thị trường vốn đã bị chi phối bởi các stablecoin bảo chứng bằng USD, nơi USDT của Tether và USDC của Circle hiện nắm giữ thị phần lớn nhất.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, cuộc cạnh tranh mang tính quyết định có thể không chỉ xoay quanh thị phần stablecoin.
Bài tiếp theo: BitMine củng cố “kho bạc” Ethereum với thương vụ mua 131 triệu USD
