Các chuyên gia trong ngành nhận định tài chính truyền thống (TradFi) đang bước ra khỏi giai đoạn tranh luận xem stablecoin và blockchain công khai có “xứng đáng” nằm trong hệ thống tài chính hay không, để chuyển sang cuộc đua giành quyền kiểm soát hạ tầng sẽ mang dòng tiền kỹ thuật số trong tương lai.
Diễn biến này có thể tái định hình mô hình thanh toán và thanh toán bù trừ tổ chức, khi các ngân hàng bắt tay phát triển sản phẩm “đô la số” riêng, tồn tại song song với stablecoin thương mại, tiền gửi được mã hóa (tokenized deposits) và các dạng tiền dựa trên blockchain khác.
Thay vì thay thế ngay lập tức các token hiện hữu, xu hướng mới nhiều khả năng tạo ra một thị trường phân mảnh hơn, nơi khả năng tương tác (interoperability), thanh khoản và cơ chế thanh toán bù trừ trở thành yếu tố then chốt.
Từ “đứng ngoài quan sát” sang “tự tay xây dựng”
Trong một bản ghi chú gửi tới Yellow.com, Alex Witt, Nhà đồng sáng lập kiêm General Partner của Verda Ventures, đánh giá việc 21 định chế tài chính cùng tham gia là một trong những tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy động lực ứng dụng blockchain ngày càng đến từ khu vực tài chính truyền thống.
“Việc 21 ngân hàng cùng đứng sau một stablecoin là tín hiệu rõ nhất cho thấy tăng trưởng của ‘đường ray’ blockchain giờ đang đến từ TradFi,” Witt nhận định.
Theo ông, trọng tâm tranh luận đã dịch chuyển: từ câu hỏi “blockchain công khai có đủ an toàn để dùng cho thanh toán bù trừ hay không” sang câu hỏi “những định chế nào sẽ nắm quyền phát hành các tài sản hoạt động trên các mạng lưới đó”.
Nhóm 21 ngân hàng dự kiến thành lập một pháp nhân mới để phát hành stablecoin phục vụ thanh toán và giao dịch tài sản số. Sản phẩm đầu tiên sẽ neo theo đồng đô la Mỹ, các loại tiền tệ khác sẽ được bổ sung trong giai đoạn sau.
Sáng kiến này đã mở rộng đáng kể so với đề án ban đầu công bố tháng 10/2025, khi chỉ có 10 ngân hàng cùng nghiên cứu một tài sản thanh toán số được bảo chứng bằng dự trữ, có thể vận hành trên các blockchain công khai.
Stablecoin được “chính danh” trong hệ thống ngân hàng
Utkarsh Ahuja, Nhà sáng lập kiêm Managing Partner tại Moon Pursuit Capital, cho rằng việc các ngân hàng trực tiếp tham gia phát hành stablecoin phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong cách TradFi nhìn nhận loại tài sản này.
“Trong nhiều năm, các ngân hàng tranh luận xem stablecoin có phải là mối đe dọa với tài chính truyền thống hay không. Giờ thì 21 định chế lớn lại ngồi với nhau để phát hành một stablecoin,” Ahuja nói.
Theo ông, khi dòng tiền ngày càng dịch chuyển sang các hệ thống dựa trên blockchain, ngân hàng buộc phải lựa chọn chiến lược: hoặc thích ứng, hoặc chấp nhận nguy cơ bị mô hình mới làm gián đoạn.
Nhóm mở rộng này quy tụ các tổ chức tên tuổi như Bank of America, Citi, Goldman Sachs và UBS, cùng nhiều định chế tài chính khác đến từ Bắc Mỹ, châu Âu, châu Á, Trung Đông và châu Phi.
Ahuja không kỳ vọng sáng kiến này sẽ nhanh chóng giành thị phần đáng kể từ USDT hay USDC. Hai stablecoin này đang có lợi thế rất lớn về thanh khoản, mạng lưới phân phối và hiệu ứng mạng lưới đã được thiết lập.
Điều quan trọng hơn, theo ông, là “dấu ấn công nhận” khi các định chế tài chính lớn bắt đầu coi stablecoin là một phần của hạ tầng tài chính tương lai.
Từ đây có thể nảy sinh nhu cầu mới cho các dịch vụ hỗ trợ tài chính on-chain, bao gồm lưu ký, tuân thủ, cung cấp thanh khoản và hạ tầng thanh toán bù trừ.
Đọc thêm: Tether đối mặt vụ kiện 42,4 triệu USD vì đóng băng USDT trước khi có lệnh
Thị trường “đô la số” có nguy cơ phân mảnh
Kyle Sonlin, Chủ tịch kiêm Đồng sáng lập Global Settlement Network, nhận định nhiều dạng “tiền số” khác nhau sẽ cùng tồn tại, thay vì một stablecoin duy nhất vươn lên thống trị.
“Stablecoin đã chứng minh nhu cầu về một loại đô la có thể dịch chuyển 24/7, và các ngân hàng muốn tham gia miếng bánh đó,” Sonlin nói.
Trong tương lai, thị trường có thể bao gồm stablecoin do ngân hàng phát hành chạy song song với USDC, USDT, tiền gửi được mã hóa và các đồng tiền số neo theo nhiều đồng tiền pháp định khác nhau.
Bối cảnh này khiến tính tương tác trở nên đặc biệt quan trọng. Nếu mỗi tổ chức nắm giữ một dạng “đô la số” khác nhau, họ cần một cơ chế giao dịch xuyên chuỗi hiệu quả, tránh tạo thêm “nút thắt” trong khâu thanh toán bù trừ.
Sonlin lưu ý: việc hệ thống hoạt động 24/7 là không đủ nếu thanh khoản và thanh toán bù trừ giữa các tài sản số vẫn bị phụ thuộc vào khung giờ hoạt động của ngân hàng truyền thống.
Khả năng tương tác trở thành phép thử hạ tầng
Bernardo Brites, Đồng sáng lập kiêm CEO Trace Finance, cho rằng diễn biến mới đánh dấu bước chuyển của stablecoin từ một thử nghiệm “thuần crypto” sang hạ tầng thanh toán chủ lưu mà tài chính truyền thống muốn nắm một phần quyền sở hữu.
“Diễn biến này cho thấy chúng ta đang bước qua giai đoạn stablecoin chỉ là một thử nghiệm trong thế giới crypto, để tiến tới vị thế là hạ tầng thanh toán cốt lõi mà tài chính truyền thống muốn sở hữu,” Brites nhận định.
Thách thức, theo ông, là làm sao để stablecoin do ngân hàng phát hành, tiền gửi được mã hóa và các token đô la số hiện hữu có thể vận hành trơn tru cùng nhau.
Các mạng lưới riêng lẻ có thể cung cấp tốc độ thanh toán bù trừ rất nhanh, nhưng điều đó không giải quyết được bài toán nếu tài sản vẫn “cô lập” giữa các hệ. Brites cho rằng hạ tầng kết nối các hệ thống này – cùng với công nghệ tuân thủ và thanh toán bù trừ phía dưới – sẽ ngày càng trở nên sống còn.
Cuộc đua giành quyền sở hữu hạ tầng
Witt cho rằng thị trường đang hình thành nhiều phân khúc rõ nét: các stablecoin đã có chỗ đứng tiếp tục giữ vai trò quan trọng, trong khi những sản phẩm mới do ngân hàng hậu thuẫn sẽ nhắm tới thanh toán bù trừ tổ chức và các bài toán tài chính chuyên biệt.
Liên minh 21 ngân hàng dự kiến tung stablecoin neo đô la Mỹ trong nửa đầu năm 2027, đồng thời ưu tiên đồng euro cho giai đoạn mở rộng tiếp theo. Cấu trúc pháp lý của dự án sẽ được thiết kế bám sát yêu cầu quản lý tại Mỹ và châu Âu.
Như vậy, dự án sẽ bước chân vào một thị trường đô la số vốn đã bị thống trị bởi các stablecoin neo đô la, trong đó USDT của Tether và USDC của Circle đang chiếm thị phần lớn nhất.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cuộc cạnh tranh thực sự không chỉ xoay quanh “miếng bánh” stablecoin, mà còn là cuộc đua kiểm soát lớp hạ tầng thanh toán và thanh toán bù trừ đằng sau các dòng tiền số.
Bài viết tiếp theo: BitMine củng cố kho Ethereum với thương vụ mua 131 triệu USD
